Alfabemizde şu üç harf yok: Q, X ve W. Şimdiye kadar bu harflerin yerini dolduran harfler var dedik; ama dil değişiyor, zaman değişiyor. En azından alfabemize girip girmemesi meselesini masaya yatırmanın vakti geldi gibi. Tartışabiliriz.
Bu konuda Türkçemize en sadık kurumlarımızdan biri Türk Silahlı Kuvvetlerimiz idi. Konuya ilişkin çok eskiden duyduğum şu örnek hep aklımdadır. Askerî metinlerde Washington bile Vaşhington diye yazılır. Milli Savunma Bakanlığının Yurt Dışındaki Askeri Ataşelikler (https://www.msb.gov.tr/SavunmaGuvenlik/icerik/yurt-disindaki-asker-ataselikler) web sayfasında da aynı durum söz konusu: Vaşington Silahlı Kuvvetler Ataşeliği diye geçiyor.
Bu örnek üzerinden Türk Silahlı Kuvvetlerimizin sayfasına girip baktım. Adresi www.tsk.tr idi. Yani mecburen ya da teknik olarak web sayfasının başında w harfi kullanılmaktadır. Başka bir örnek verecek olursak, eski tabiriyle Twitter ibaresi bile sosyal medya sayfalarında “iks” diye belirtilmemiş, X diye yazılmıştı.
Madem bu harfler hayatımıza girdi, onlarsız bir gün bile yaşayamamamıza rağmen haklarını teslim etsek nasıl olur? Sanki sigortasız işçi çalıştırmaya benziyor.
Bu harfleri neredeyse düşmanlık derecesinde kullanmamak, biraz tuhaf. Açıkçası eskiden ben de bu şekilde düşünüyordum; ama sonuçta mesele, bu harflerin Latin alfabesinden gelmesi değil. Türkçenin içinde az ya da çok kullanılıyor olmaları. Bu konuda en tutucu davranan bir kişi bile www. yazmadan herhangi bir web sayfasına giremez.
Sadece bir iki yerde kullanıyoruz diye bu harfleri alfabemize almamıza gerek yok denilebilir; ama az da olsa kullanıyoruz. J harfi de öyle değil mi? Onu da az kullanıyoruz. J harfiyle aklıma ilk gelen birkaç kelime: Jale, Jülide, Japonya, Jamaika, jöle, jambon, jübile, jartiyer... Daha fazlası için ya epey düşünmem gerek ya da sözlüğe bakmam gerek.
Belki Q harfini alıp almama konusunda bir kez daha düşünebiliriz; fakat bırakın Q harfini, o harfle başlayan kelimeleri bile neredeyse bütünüyle içimize almış bulunuyoruz. En basitinden, bu harf olmasa öğrencilerimize nasıl quiz yapacağız, nasıl IQ testi uygulayacağız!
Demem o ki, zaten kullanıyoruz, neden görmezden geliyoruz?
Tamam, taksi yerine taxi yazmayalım; ama mecbur kaldığımızda kullanalım. Ki zaten hâlihazırda kullanıyoruz.
Şekillerinden dolayı bize yabancımsı gelebilirler; ama artık hayatımızda o kadar kullanılıyor ki, diğer harflerden hiçbir farkları kalmadı.
Belki de sorun bu üç harfin alfabemizde olup olmaması değil. Asıl mesele, bizim onları çoktan hayatımıza almış olmamız. Alfabemiz hâlâ kapıda bekletiyor; ama günlük hayat çoktan içeri buyur etti.
O hâlde Q, X ve W’ye birer vize versek mi?
