Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), okullardaki ölçme ve değerlendirme alanına yönelik değişikliklerine devam ediyor. Daha önce ilkokullarda birden fazla şubede okutulan derslerin sınavlarının okul genelinde ortak uygulanmasına başlanmıştı. Şimdi de ‘Ortak Yazılı Sınav Sistemi’ (OYSS) hayata geçirildi.
Açık uçlu sorular
Yeni sistemin detayları şöyle:
- 2026-2027 eğitim öğretim yılı birinci dönem birinci yazılı sınavlarında uygulanmaya başlanacak.
- Sorular açık uçlu olacak.
- Yapay zekâ destekli soru yazımı ve açık uçlu soruları puanlama çalışmaları da sistemle bütünleştirilecek.
- Yeni sistemin okul türleri ve eğitim kademeleri arasında ölçme ve değerlendirme standartlarının eşitlenmesine, yıl sonu başarı puanlarının daha objektif şekilde belirlenmesine katkı sağlaması hedefliyor.
- Sistem; ortaokullarda 5, 6 ve 7. sınıflarda Türkçe, matematik, fen bilimleri, sosyal bilgiler, din kültürü ve ahlak bilgisi, İngilizce derslerinde; liselerde 9, 10 ve 11. sınıflarda Türk dili ve edebiyatı, matematik, fizik, kimya, biyoloji, tarih, coğrafya, felsefe, din kültürü ve ahlak bilgisi ve İngilizce dersleri olmak üzere toplam 16 branşta uygulanacak.
Zorluk seviyelerine göre
- Sene başında zümre öğretmenleri tarafından belirlenen konu soru dağılım tablolarındaki senaryolara göre sınavlar oluşturulacak. İki sınav sorusu, zümre öğretmenlerinin ortak kararıyla oluşturulacak. Diğer sorular ise Bakanlık tarafından oluşturulan soru havuzundan öğretmenlerin belirleyeceği zorluk seviyelerine göre otomatik olarak gelecek.
- Soru havuzunu geliştirme çalışmaları kapsamında birinci dönem birinci ortak yazılı sınavları öncesinde sisteme yaklaşık 8 bin sorunun aktarılması; her sınav döneminde de yaklaşık 8 bin yeni sorunun geliştirilmesi hedefleniyor.
Eğitim sendikaları, farklı kentlerde ve okullardaki eğitim imkânlarının aynı olmadığını, öğretmenlerin ölçme-değerlendirme sürecindeki yetkisinin kısıtlandığını ve iş yükünün arttığını savunarak sistemi eleştirdi. Bazı öğretmenler de evrak işleriyle meşgul olmaktan ders işleyemediklerini ve kalabalık sınıflarda her öğrencinin her soruya verdiği puanı sisteme işlemenin zaman alacağını belirtti.
Ortaokul ve liselerde uygulanacak
Ortak Yazılı Sınav Sistemi, 2026-2027 eğitim öğretim yılı birinci dönem birinci yazılı sınavlarından itibaren resmî ve özel ortaokulların 5, 6 ve 7. sınıflarında Türkçe, matematik, fen bilimleri, sosyal bilgiler, din kültürü ve ahlak bilgisi ile İngilizce; liselerin 9, 10 ve 11. sınıflarında ise Türk dili ve edebiyatı, matematik, fizik, kimya, biyoloji, tarih, coğrafya, din kültürü ve ahlak bilgisi, felsefe ile İngilizce derslerinde uygulanacak ancak 7 ve 11. sınıf İngilizce dersleri, uygulama kapsamında yer almayacak.
Soru havuzuna yaklaşık 8 bin soru aktarılacak
Soru havuzunu geliştirme çalışmaları kapsamında birinci dönem birinci ortak yazılı sınavları öncesinde sisteme yaklaşık 8 bin sorunun aktarılması, her sınav döneminde de yaklaşık 8 bin yeni sorunun geliştirilmesi hedefleniyor.
Sınavlar, konu soru dağılım tablolarında yer alan ve alan zümre öğretmenleri tarafından belirlenen senaryolara göre hazırlanacak. Seçilen senaryodaki iki öğrenme çıktısına yönelik iki açık uçlu soru ve puanlama anahtarı öğretmenler tarafından hazırlanırken diğer sorular sistemdeki soru havuzundan seçilecek.
Soruların kolay, orta ve zor olmak üzere güçlük düzeyleri ile puan değerleri öğretmenlerce belirlenecek. Soru havuzundaki sorular, sınavdan dört gün önce öğretmenlerin kullanımına açılacak.
Öğrencilerin akademik gelişimleri izlenebilecek
Sınavların değerlendirilmesinin ardından öğretmenler, öğrencilerin her sorudan aldıkları puanları e-Okul sistemine işleyecek. Böylece öğrenci, sınıf ve şube düzeyinde analizler yapılarak öğrenme çıktılarına ilişkin geri bildirim sağlanacak.
Öğretmenler, öğrencilerin hangi öğrenme çıktılarında güçlü olduklarını ve hangi alanlarda desteğe ihtiyaç duyduklarını görebilecek. Öğrenciler de yalnızca sınavdan aldıkları toplam puanı değil, öğrenme çıktıları temelinde güçlü oldukları ve gelişime ihtiyaç duydukları alanları görebilecek.
Ayrıca öğrencilerin aynı ders kapsamında farklı zamanlarda girdikleri sınav sonuçlarının karşılaştırılmasıyla akademik gelişimlerinin zaman içindeki değişimi izlenebilecek.
Sistem, 26 Ekim'den itibaren kullanılacak
Ortak Yazılı Sınav Sistemi'nin kullanımına ilişkin bilgilendirme ve eğitimler, 19-23 Ekim 2026 tarihlerinde tamamlanacak.
Öğretmenler, 26 Ekim 2026 tarihine kadar sistem üzerinden deneme uygulamaları gerçekleştirebilecek. Bu tarihten itibaren ise okul geneli ortak yazılı sınavlara ilişkin iş ve işlemler sistem üzerinden yürütülecek.
2026-2027 eğitim öğretim yılı birinci dönem birinci yazılı sınavları, yayımlanan uygulama takvimi doğrultusunda gerçekleştirilecek.